Jaeger-LeCoultre Reverso: Polo İçin Doğan Saat
Jaeger-LeCoultre Reverso, 1931'de Hindistan'daki polo maçlarında kırılan camlara çözüm olarak doğdu. Döner kasası, tarihi ve bugünkü Reverso Tribute modelleri.
Kısa cevap: Jaeger-LeCoultre Reverso, kasası kendi ekseni etrafında dönüp kadranı içe çevirebilen dikdörtgen bir saattir. 1930'da Hindistan'daki İngiliz subaylar, polo maçlarında saat camlarının kırılmasına çözüm istedi; patent 4 Mart 1931'de Paris'te alındı ve ilk Reverso'lar aynı yılın kışında teslim edildi. Bugün markanın en tanınan koleksiyonu; Reverso Tribute serisi 1931 tasarımının çizgilerini sürdürüyor.
Bu yazıda Reverso'nun nasıl doğduğunu, döner kasanın neden önemli olduğunu, modelin yıllar içinde nasıl değiştiğini ve bugünkü Reverso Tribute'un özelliklerini anlatıyoruz.
Jaeger-LeCoultre hangi ülkenin markası?
Jaeger-LeCoultre bir İsviçre markası. Antoine LeCoultre 1833'te İsviçre'nin Vallée de Joux bölgesindeki Le Sentier köyünde bir atölye açtı; markanın merkezi ve manifaktürü hâlâ orada. 1903'te Paris'te Fransız donanmasına saat yapan Edmond Jaeger ile yollar kesişti ve şirket 1937'de resmi olarak Jaeger-LeCoultre adını aldı. 2000'den beri Cartier ve IWC'nin de bağlı olduğu Richemont grubuna ait.
Marka, kendi mekanizmalarını üretmesiyle biliniyor: tarihi boyunca 1.200'den fazla kalibre geliştirdi. 1929'da çıkardığı Calibre 101, hâlâ dünyanın en küçük mekanik saat mekanizmaları arasında; patentlerini 1930'larda satın aldığı, atmosferdeki değişimlerden enerji alan Atmos masa saati de markanın en bilinen ürünlerinden. Saatseverler Jaeger-LeCoultre'yi bu yüzden "saatçilerin saatçisi" diye anıyor.
1931: Polo sahasından doğan bir fikir
Hikaye 1930'da Hindistan'da başlıyor. İsviçreli iş insanı César de Trey, burada polo oynayan İngiliz subaylardan bir istek aldı: oyunun darbelerine dayanacak bir saat. O yıllarda saat camları mineral camdı ve polo sopasının ya da topun tek bir darbesi bir saati bitirebiliyordu.
De Trey, tanıdığı saat üreticisi Jacques-David LeCoultre'ye yazdı. Çözümü Fransız mühendis René-Alfred Chauvot buldu: kasanın içinde kayıp tamamen ters dönebilen bir saat. Chauvot, 4 Mart 1931'de Paris'te 712.868 numaralı patent başvurusunu yaptı. Böylece saatin camı, maç sırasında bileğin içine, metal arka yüz ise dışarı bakabiliyordu.
O yıl olaylar hızlı gelişti:
- De Trey ve LeCoultre tasarımın haklarını satın aldı; kasa yapımcısı Wenger dikdörtgen kasayı son haline getirdi.
- Kasım 1931'de Reverso adı tescil edildi. Ad, Latince "dönüyorum" anlamına geliyor.
- İkili, Reverso dahil ürünleri satmak için Spécialités Horlogères şirketini kurdu.
- İlk Reverso'lar 1931 kışında teslim edildi. Altından değil, o dönemin paslanmaz çeliği Staybrite'tan yapılmışlardı.
İlk modellerde başka bir üreticinin, Tavannes'ın mekanizması kullanıldı. Jaeger-LeCoultre'nin kendi dikdörtgen kalibresi 410, 1933'te geldi.
Döner kasa neden bu kadar önemli?
Reverso'nun formülü pratik bir sorundan çıktı ama zamanla saatin kimliği oldu. Kasa, bilekte bir taşıyıcı çerçeveye oturuyor; çerçeveden kaydırılıp çevrildiğinde kadran kapanıyor ve düz metal arka yüz öne geliyor.
Bu boş arka yüz kısa sürede başka bir işe yaradı: üzerine isim, arma ya da resim kazınabiliyor veya mineyle boyanabiliyordu. Bilinen en eski mineli Reverso 1936'dan. Bugün de manifaktürdeki Métiers Rares atölyesi, boş arka kapakları gravür ya da lakeyle süslüyor.
Kasanın çizgileri de dönemin modasından geliyor. Reverso, Art Deco'nun en bilinen saat tasarımlarından biri sayılıyor: dikdörtgen gövde, üstte ve altta üçer yatay çizgi (gadroon) ve sade bir kadran. Jaeger-LeCoultre, tasarımın 1931'den beri temel oranlarına sadık kaldığını söylüyor.
Reverso'nun 90 yılı
İkinci Dünya Savaşı sırasında ve sonrasında Reverso üretimi azaldı. Model 1980'lerde yeniden ele alındı: kasa baştan tasarlandı ve parça sayısı 30'un altından 50'nin üzerine çıktı. Sonraki yıllarda Reverso, markanın teknik vitrini haline geldi:
| Yıl | Gelişme |
|---|---|
| 1931 | İlk Reverso; patent 4 Mart'ta, teslimatlar kışın |
| 1933 | Jaeger-LeCoultre'nin kendi Reverso kalibresi 410 |
| 1991 | 60. yıl: daha büyük "Grande Taille" kasa, iki yüzde de komplikasyon |
| 1994 | Reverso Duo: ön yüzde yerel saat, arka yüzde ikinci saat dilimi (Kalibre 854) |
| 2006 | 75. yıl: tek mekanizmayla üç kadranı çalıştıran Grande Complication à Triptyque |
| 2011 | 80. yıl: 1931 modeline saygı olarak Grande Reverso Ultra Thin 1931 |
| 2016 | Koleksiyon Reverso Classic, Reverso Tribute ve Reverso One olarak yeniden düzenlendi |
"Duoface" adı, iki yüzünde de kadran olan Reverso'lar için kullanılıyor: saat çevrildiğinde arka tarafta ikinci bir kadran, genellikle başka bir saat dilimi görünüyor. Yukarıdaki fotoğraftaki saat de bir Reverso Duoface.
Bugünkü Reverso Tribute
Reverso Tribute serisi 2016'da 1931 modelinin tasarım kodlarına dönmek için oluşturuldu. 2024'te tanıtılan Reverso Tribute Monoface, Jaeger-LeCoultre'ye göre boyut olarak orijinal 1931 kasasına çok yakın. Kapak fotoğrafındaki mavi kadranlı saat de bir Reverso Tribute Monoface.
| Reverso Tribute Monoface (2024) | |
|---|---|
| Kasa | Paslanmaz çelik, 40,1 × 24,4 mm, 7,56 mm kalınlık |
| Kalibre | Jaeger-LeCoultre 822, elle kurmalı |
| Fonksiyonlar | Saat ve dakika |
| Güç rezervi | 42 saat |
| Su geçirmezlik | 3 bar |
| Kadranlar | Mavi güneş desenli lake (Q716848J) ya da gümüş-gri opalin (Q7168420) |
"Monoface", tek kadranlı demek: arka yüz düz metal ve kişiselleştirmeye hazır. Kalibre 822 elle kuruluyor, yani saati her gün ya da iki günde bir kurma kolundan kurmak gerekiyor.
Reverso'nun dışında Jaeger-LeCoultre'nin yuvarlak kasalı klasik koleksiyonu Master'ı ve ince kasaya sığdırılmış sürekli takvimini Jaeger-LeCoultre Master Ultra Thin Perpetual Calendar yazımızda anlattık.
Sık sorulan sorular
Jaeger-LeCoultre Reverso neden döner? 1930'da Hindistan'da polo oynayan İngiliz subaylar, maç sırasında kırılmayacak bir saat istedi. Kasa çevrilince cam bileğin içine dönüyor, dışarıda yalnızca metal arka yüz kalıyor.
Reverso ne zaman çıktı? Patent başvurusu 4 Mart 1931'de Paris'te yapıldı, Reverso adı Kasım 1931'de tescil edildi ve ilk saatler 1931 kışında teslim edildi.
Jaeger-LeCoultre hangi ülkenin markası? İsviçre. 1833'te Vallée de Joux'daki Le Sentier'de kuruldu, bugün de orada üretim yapıyor ve 2000'den beri Richemont grubuna ait. "Swiss Made" etiketinin ne anlama geldiğini Tissot hangi ülkenin markası? yazımızda anlattık.
Reverso Tribute Monoface otomatik mi? Hayır. 2024 Reverso Tribute Monoface, elle kurmalı Kalibre 822 kullanıyor ve tam kurulduğunda yaklaşık 42 saat çalışıyor.
Reverso Duoface ile Monoface arasındaki fark ne? Monoface'in tek kadranı var, arka yüz düz metal. Duoface'te saat çevrildiğinde arka tarafta ikinci bir kadran çıkıyor ve genellikle ikinci bir saat dilimini gösteriyor. Markanın bütün hikayeleri için Jaeger-LeCoultre sayfamıza bakabilirsiniz.
