Hamilton Hangi Ülkenin Markası? ABD'den İsviçre'ye
Hamilton 1892'de ABD'de, Pennsylvania'da kuruldu; bugün İsviçre'de üretiliyor ve Swatch Group'a ait. Hamilton nerenin markası, ne malı? Cevaplar burada.
Kısa cevap: Hamilton bugün bir İsviçre markasıdır: merkezi Biel/Bienne'de, saatleri İsviçre'de üretiliyor ve Swatch Group'a ait. Ama marka İsviçre'de değil, Amerika'da doğdu: 1892'de Pennsylvania eyaletinin Lancaster şehrinde kuruldu ve yaklaşık 80 yıl boyunca saatlerini orada üretti.
Yani "Hamilton Amerikan markası mı, İsviçre markası mı?" sorusunun cevabı "ikisi de": Amerika'da doğdu, İsviçre'de yaşıyor. Hamilton da bunu saklamıyor, kendini "Amerikan ruhu, İsviçre hassasiyeti" sözüyle anlatıyor. Bu yazıda o yolculuğu anlatıyoruz.
1892: Lancaster, Pennsylvania
Hamilton Watch Company, 1892'de Lancaster'da, iflas eden Keystone Standard Watch Company'nin yerine kuruldu. Adını, 18. yüzyılda yaşamış avukat Andrew Hamilton'dan aldı. İlk Hamilton saati, 17 taşlı bir cep saati, 1893'te çıktı.
Hamilton'ı ilk ünlü yapan şey demiryollarıydı. 19. yüzyılın sonunda Amerika'da trenler aynı raylarda karşılıklı çalışıyordu ve birkaç dakikalık saat farkı kazaya yol açabiliyordu. Demiryolu şirketleri makinistlerden çok hassas cep saatleri taşımasını istedi; Hamilton da bu saatlerin en sevilen üreticilerinden biri oldu ve "Demiryolu Hassasiyetinin Saati" (The Watch of Railroad Accuracy) sloganıyla tanındı.
Askerlerin saati
Hamilton ilk kol saatini 1917'de, Birinci Dünya Savaşı sırasında üretti; kol saatinin cep saatinin yerini almaya başladığı yıllardı. İkinci Dünya Savaşı'nda ise şirket sivil üretimi tamamen durdurup orduya çalıştı: bir milyondan fazla saat cepheye gönderildi. Hamilton bu dönemde ABD Donanması için gemilerde rota hesaplamaya yarayan Model 21 deniz kronometresini de üretti.
Bugünkü Khaki koleksiyonu bu askeri saatlerin mirasını taşıyor.
1957: Dünyanın ilk elektrikli saati
Savaştan sonra Hamilton saatçiliğin geleceğine bahis oynadı. 1957'de kurulmaya ihtiyaç duymayan, pille çalışan dünyanın ilk elektrikli kol saatini tanıttı. Bu saatin en ünlü kasası, üçgen formuyla Ventura oldu. Elvis Presley'in 1961 yapımı Blue Hawaii filminde taktığı saat de bir Ventura'ydı. Hikayesini Hamilton Ventura yazımızda anlattık.
1969: Üretim İsviçre'ye taşınıyor
1960'larda İsviçre saatleri Amerikan pazarında giderek güçlendi. Hamilton da çözümü saatçiliğin merkezine yaklaşmakta buldu: 1966'da İsviçre'deki Büren Watch Company'yi satın aldı ve 1969'da Lancaster'daki üretimi sonlandırarak saat üretimini Büren'deki fabrikaya taşıdı.
Amerika'daki son büyük hamle ise 1970'te geldi. Hamilton, 6 Mayıs 1970'te New York'ta Pulsar'ı, dünyanın ilk dijital elektronik kol saatini tanıttı. Lancaster'da geliştirilen bu saat 1972'de satışa çıktı; 18 ayar altın ilk modelin fiyatı 2.100 dolardı; Swatch Group arşivine göre bir aile otomobili kadar.
Yukarıda 1970'lerin ortasından bir Pulsar Time Computer görülüyor. Saati görmek için düğmeye basmak gerekiyordu; kırmızı LED rakamlar ancak o zaman yanıyordu.
Hamilton'ın sahibi kim?
1970'lerde Hamilton'ın saat markası, Omega ve Tissot'un da bağlı olduğu İsviçre grubu SSIH'ye satıldı. (Kaynaklar satışın yılı için 1971 ile 1974 arasında farklı tarihler veriyor.) 1980'lerde SSIH'nin bir başka İsviçre grubu ASUAG ile birleşmesiyle ortaya çıkan şirket, bugünkü adıyla Swatch Group oldu.
Yani bugün Hamilton; Omega, Tissot ve Longines ile aynı çatı altında. Merkezi Biel/Bienne'de ve saatleri İsviçre'de üretiliyor; kadranlarında da "Swiss Made" yazıyor. Bu etiketin ne anlama geldiğini Tissot hangi ülkenin markası? yazımızda anlattık.
Lancaster'daki eski fabrika binaları ise hâlâ ayakta. Üretim taşındıktan sonra da şirketin merkezi 1980'e kadar burada kaldı. Saat kuleli yapılar bugün "Hamilton Watch Complex" adıyla konut olarak kullanılıyor; yukarıdaki kapak fotoğrafı da onlardan.
Sinemanın saati
Hamilton'ın en bilinen özelliklerinden biri sinemayla bağı. Marka saatleri 2001: A Space Odyssey, Men in Black, Interstellar ve Oppenheimer gibi pek çok filmde yer aldı. 2001: A Space Odyssey için Stanley Kubrick'in ekibiyle filmin geleceğe ait saatlerini birlikte tasarladı. Hamilton Jazzmaster Regulator Cinema de bu bağdan ilham alan bir model.
Sık sorulan sorular
Hamilton hangi ülkenin markası? Bugün İsviçre markası: merkezi Biel/Bienne'de, saatleri İsviçre'de üretiliyor ve Swatch Group'a ait. Ama marka 1892'de ABD'de, Lancaster'da kuruldu.
Hamilton ne malı, Amerikan mı? Kökeni Amerikan, üretimi İsviçre. Hamilton 1969'a kadar saatlerini ABD'de üretti; o tarihten beri İsviçre'de üretiyor.
Hamilton'ın sahibi kim? Swatch Group. Hamilton bu gruba 1970'lerde Omega ve Tissot'un bağlı olduğu SSIH'ye satılmasıyla katıldı.
Hamilton ile Tissot aynı şirket mi? İkisi de Swatch Group'a ait ama ayrı markalar. Tissot 1853'ten beri İsviçreli; Hamilton ise Amerika'da doğup sonradan İsviçre'ye taşındı.
Hamilton'ın en ünlü modelleri hangileri? Askeri kökenli Khaki Field, üçgen kasalı Ventura ve klasik çizgili Jazzmaster koleksiyonu en bilinenleri. Markanın bütün hikayeleri için Hamilton sayfamıza göz atabilirsiniz.
